مهارت های ادراکی حرکتی چیست؟

مهارت های ادراکی حرکتی به توانایی کودک برای تعامل با محیط خود با استفاده از ترکیب حس و مهارت های حرکتی اشاره دارد. مهارتهای ادراکی حرکتی به عنوان فرآیندی در نظر گرفته می‌شود که در آن توانایی‌های حسی بینایی، شنیداری و لامسه با مهارت‌های حرکتی نوظهور برای توسعه مهارت‌های ادراکی حرکتی ترکیب می‌شوند.

ادراک به فرآیند دریافت، سازماندهی و تفسیر اطلاعات حسی اشاره دارد، در حالی که مهارت های حرکتی به توانایی کنترل حرکات بدن از جمله حرکت چشم ها اشاره دارد. مهارت های حرکتی درشت شامل حرکت اندام های بزرگ یا کل بدن مانند راه رفتن است. مهارت های حرکتی ظریف با استفاده از انگشتان دست برای گرفتن و دستکاری اشیا ایجاد می شود.

بین اطلاعات ادراکی و فعالیت حرکتی ارادی وابستگی متقابل وجود دارد. توانایی های ادراکی آموخته می شوند و بر حرکت به عنوان راهی برای به دست آوردن این یادگیری تکیه می کنند. برعکس، حرکت شامل آگاهی ادراکی از تحریک حسی برای رشد رضایت بخش است.

مهارت های ادارکی حرکتی شامل آگاهی بدن(Body awareness) ، آگاهی فضایی(Spatial awareness) ، آگاهی جهت دار(Directional awareness) و آگاهی زمانی(Temporal awareness)  است. آگاهی از بدن شامل توانایی یافتن اعضای بدن و درک عملکرد آنها است. آگاهی فضایی آگاهی از فضای اشغال شده توسط بدن و نحوه قرارگیری و مانور در آن است. تمایز بین چپ و راست، جلو و عقب، بالا یا پایین و بالا و پایین مستلزم آگاهی جهت است. آگاهی زمانی توانایی درک مفهوم گذر زمان، توالی وقایع و پیش‌بینی سریع رسیدن اجسام متحرک است.

فعالیت های مربوط به مهارت های حرکتی ادراکی عبارتند از:

  • فعالیت های حرکتی درشت: پرتاب، گرفتن، لگد زدن، پریدن، تاب خوردن
  • فعالیت های حرکتی ظریف: بریدن، سوراخ کردن، چکش زدن، دکمه زدن، ریختن
  • فعالیت های آگاهی بدن: نام گذاری، اشاره، شناسایی، حرکت و انجام فعالیت با استفاده از اعضای بدن
  • فعالیت های آگاهی فضایی: حرکت، کاوش، مکان یابی، مقایسه و شناسایی با استفاده از راه رفتن، دویدن، گرفتن، غلت زدن، حرکت در تونل،  و حرکت از پیچ و خم ها
  • فعالیت های آگاهی جهت: حرکت، استقرار، اشاره، شناسایی و تقلید با استفاده از بدن، اشیا و وسایل
  • فعالیت های تعادلی: راه رفتن، گردو شکسته راه رفتن، ایستادن بر روی تخته های تعادل، ترامپولین ها و تخته های فنری
  • فعالیت های یکپارچه سازی(Integration activities): ضربه زدن به توپ های متحرک، ردیابی اجسام متحرک، تطبیق پاسخ های بینایی و حرکتی، و پاسخ به سیگنال های شنیداری
  • فعالیت های بیانی(Expressive activities): هنر، موسیقی، رقص و بازی نمایشی

مهارت‌های حرکتی ادراکی خوب، کودکان را قادر می‌سازد تا از هماهنگی حرکتی بهتر، آگاهی بدنی بیشتر، مهارت‌های فکری قوی‌تر و تصویر مثبت‌تری از خود لذت ببرند.

*** مشکلات در خواندن و نوشتن می تواند نتیجه مستقیم ضعف در مهارتهای ادارکی باشد.

**** فعالیت بدنی مسیرهای عصبی را در مغز ایجاد می کند که به آماده سازی کودکان برای یادگیری کمک می کند.

*****  بهبود مهارت های ادراکی حرکتی می تواند بر توانایی کودک در یادگیری تأثیر بگذارد.

دیس پراکسیا

برخی از کودکانی که در رشد مهارت های ادراکی-حرکتی مشکل دارند، تحت تأثیر یک بیماری مغزی به نام دیسپراکسی هستند که تقریباً 6 تا 10 درصد از کودکان را تحت تأثیر قرار می دهد. اگرچه علل دیسپراکسی به وضوح شناخته نشده است، اما شاخص های این بیماری ممکن است ژنتیک، زایمان زودرس، وزن کم هنگام تولد، یا قرار گرفتن در معرض الکل در رحم باشد.

دیس پراکسی توانایی برنامه ریزی و هماهنگی حرکات درشت را برای کودکان آسیب دیده دشوار می کند و رشد مهارت های حرکتی درشت و ظریف آنها را کند می کند.

دیس پراکسی می تواند بر حرکات دهان و زبان کودک تأثیر بگذارد و در وضوح صحبت کردن  مشکل ایجاد کند

کاردرمانگران، گفتاردرمانگران می توانند به بهبود مهارت های زبانی، بینایی، حرکتی و شنوایی و شنیداری کودکان کمک کنند.

توانبخشی گندم، کاردرمانی در ستارخان، گفتاردرمانی در ستارخان، کاردرمانی در شهر آرا، گفتاردرمانی در شهرآرا، کاردرمانی در دریان نو، گفتاردرمانی در دریان نو

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *