رویکردهای درمانی فلج مغزی/ (CP) / سی پی

مقدمه
فلج مغزی (CP) یکی از شایع ترین ناتوانی های رشدی است. CP یک اصطلاحی است که برای مجموعه ای از اختلالات عصبی رشدی که مشخصه اش اختلال در حرکت و وضعیت بدن است و می تواند باعث محدودیت فعالیت شود، و به دلیل آسیب غیرپیشرونده به مغز در حال رشد ایجاد می شود، اطلاق می شود، فلج مغزی اغلب با اختلالات همراه و ثانویه همراه است. CP یک موجودیت پاتولوژیک واحد نیست و شامل اختلالاتی در عملکردهای حرکتی مختلف از جمله حرکت بدن، کنترل ماهیچه ها، هماهنگی عضلات، تون عضلانی، رفلکس، مهارت های حرکتی ظریف، مهارت های حرکتی درشت، عملکرد حرکتی دهان، وضعیت بدن و تعادل است.
توانبخشی بر عملکرد، حرکت و استفاده بهینه از پتانسیل کودک تمرکز دارد و از رویکردهای فیزیکی و روانی برای ارتقا، حفظ و بازیابی توانایی فیزیکی، روانی و اجتماعی در همه محیط‌های کودک از جمله خانه، مدرسه، تفریح و محیط‌های اجتماعی استفاده می‌کند.
مهارت‌های حرکتی درشت، مهارتهای حرکتی ظریف، عملکردهای بینایی، عملکرد حسی، تحرک عملکردی با وجود مشکلات حرکتی، وضعیت دهی، نشستن، انتقال از نشستن به ایستادن، راه رفتن با یا بدون وسایل کمکی و ارتز، استفاده از ویلچر و جابه‌جایی، فعالیتهای روزمره زندگی، بازی، خواب، توانبخشی شناختی، و ذهنی، مشکلات بلع، اختلالات گفتار و …. همگی زمینه‌هایی هستند که کاردرمانگران و گفتاردرمانگران با استفاده از طیف وسیعی از مداخلات روی آنها کار می‌کنند.
درمان عصبی رشدی/ NDT
یکی از رایجترین روش‌های مورد استفاده در درمان فلج مغزی، رویکرد NDT که با نام رویکرد بوبث نیز شناخته می‌شود، می باشد. این رویکرد در دهه 1940 توسط برتا و کارل بابث بر اساس مشاهدات شخصی آنها که با کودکان فلج مغزی کار می‌کردند، توسعه یافت. این رویکرد می گوید ناهنجاری های حرکتی مشاهده شده در کودکان مبتلا به فلج مغزی به دلیل اختلال در کنترل وضعیتی و رفلکس می باشد. هدف این رویکرد تسهیل رشد و عملکرد حرکتی نرمال و جلوگیری از ایجاد اختلالات ثانویه ناشی از انقباضات عضلانی، بدشکلی مفاصل و اندام است. اگرچه شواهد کافی در مورد اثربخشی NDT در فلج مغزی وجود ندارد، اما مطالعاتی وجود دارد که اثربخشی آن را نشان می‌دهد.

حرکت درمانی همراه با محدودیت(CIMT) : Constraint-Induced Movement Therapy (CIMT)

CIMT عمدتاً در افراد مبتلا به فلج مغزی همی پلژیک برای بهبود استفاده از اندام فوقانی آسیب دیده استفاده می شود. اندام فوقانی قوی تر یا بدون آسیب برای مدت زمان خاصی بی حرکت می شود تا در طول این زمان از اندام فوقانی آسیب دیده استفاده شود.  شواهد زیادی از اثر گذاری CIMT بر عملکرد حرکتی درشت و ریز اندام فوقانی کودکان فلج مغزی یکطرفه دارد. این رویکرد برای کودکان فلج مغزی بالای دو سال که دارای نمره هوشی بالاتر از 70 هستند کاربرد دارد، همچنین این رویکرد برای کودکانی که تعادل خوبی دارند(نمره بزرگتر یا مساوی 44 طبق PBS) استفاده می شود و برای کودکان همی پلژی که تعاد خوبی ندارند قابل استفاده نیست. برای استفاده از CIMT همکاری خانواده کودک بسیار ضروری است و پیگیری درمان در منزل از اصول اساسی این روش است. این رویکرد برای کودکان همی پلژی با شدت درگیری خفیف کاربرد دارد.

کشش غیرفعال Passive Stretching

کشش غیر فعال عضلات اسپاستیک برای از بین بردن سفتی بافت نرم است. کشش دستی می تواند دامنه حرکات را افزایش دهد، اسپاستیسیتی را کاهش دهد یا کارایی راه رفتن را در کودکان دارای اسپاستیسیتی بهبود بخشد.   کشش ممکن است به طرق مختلف در طول توانبخشی عصبی برای دستیابی به اثرات متفاوت اعمال شود. انواع کشش های مورد استفاده عبارتند از:

 

تند و سریع(quick/fast)

طولانی مدت(prolonged)

ممتد(maintained)

از کشش سریع برای تسهیل استفاده می کنیم. کشش سریع باعث انقباض نسبتاً کوتاه مدت عضله آگونیست و مهار کوتاه مدت عضله آنتاگونیست می شود که  در نهایت انقباض عضلانی را تسهیل می کند. از کشش طولانی مدت و ممتد برای جلوگیری ار کوتاه شدن عضلات و افزایش طول عضلات سفت و کوتاه شده  استفاده می شود. شواهد نشان می دهد که کشش طولانی مدت ممتد باعث افزایش سارکوما و در نهایت طول عضله می شود.

کششش غیرفعال می تواند به صورت کشش دستی، وزن اندازی (weight bearing)، با استفاده از ارتزها،  و کچ گیری سریال باشد

رویکرد تکلیف محور Task-oriented approach

این درمان بر اساس نیازهای کودک است. امروزه به کودک این امکان داده می‌شود که بیشتر یک حلال مشکل (به جای دریافت‌کننده منفعل درمان) در زمینه زندگی روزمره باشد. هدف این درمان برای کودکان مبتلا به CP، مانند اکثر کودکان دارای ناتوانی های رشدی، تسهیل مشارکت کودک در موقعیت های زندگی روزمره، به عنوان مثال، برقراری ارتباط با والدین، خواهر و برادرها و همسالان، حرکت از مکانی به مکان دیگر؛ لباس پوشیدن و درآوردن؛ خوردن؛ و بازی کردن است.  انتخاب هدف برای درمان به عوامل بسیاری بستگی دارد: علاقه کودک و ترجیحات خانواده، جامعه و محیطی که خانواده در آن زندگی می کند، و درجه ناتوانی کودک. بنابراین، ادغام اصول یادگیری حرکتی در مفهوم درمان و تطبیق اصول با پیش نیازهای هر کودک خاص مهم است. اهداف تعیین شده باید مشخص، قابل اندازه گیری، قابل دستیابی، مرتبط و زمان بندی شده باشند (SMART).

آموزش  فشرده دو دستی (hand-arm bimanual intensive training (HABIT

آموزش دو دستی  فعالیت های دو دستی را ارائه می دهد که بر بهبود هماهنگی هر دو بازو با استفاده از وظایف ساختاریافته در بازی های دو دستی و فعالیت های عملکردی با تمرین فشرده تمرکز دارد.  این رویکرد مبتنی بر تئوری یادگیری حرکتی ، نوروپلاستیسیته (یعنی پتانسیل مغز برای تغییر با تکرار، افزایش پیچیدگی حرکت، انگیزه و پاداش) است و بر استفاده برابر تمرکز دارد.  این روش جدید مبتنی بر شواهد برای کودکان فلج مغزی یکطرفه و دوطرفه و شدت درگیری شدید ، متوسط ، خفیف کاربرد دارد.

واقعیت مجازی Virtual reality

واقعیت مجازی به معنی استفاده از شبیه‌سازی‌های تعاملی ایجاد شده با کامپیوتر برای اجرای کاربران در محیط‌های مجازی که ظاهر، صدا و احساس شبیه به اشیاء و رویدادهای دنیای واقعی دارند، تعریف شده است. واقعیت مجازی می تواند انگیزه و پیشرفت بیمار را در ADL بهبود بخشد. شواهد حاکی از آن است که این نوع درمان  می تواند باعث بهبود عملکرد حرکتی اندام های فوقانی و تحتانی کودکان فلج مغزی شود.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *